Trend polegający na podkreślaniu ekologiczności usług i produktów jest powszechny i obejmuje również wino, czego dowód stanowi wyodrębnienie nowej kategorii trunków określanych jako naturalne albo też domowe. Czym się one charakteryzują i odróżniają od pozostałych gatunków? Gdzie i jakimi sposobami są wytwarzane? Jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby dany wyrób został przydzielony do tej grupy? Poniżej odpowiadamy na te i inne pytania związane z tematem.
W odróżnieniu od innych typów wino naturalne nie podlega żadnym określonym regulacjom. Należy także odróżnić je od wariantów ekologicznych czy biodynamicznych, które już są objęte ściśle wskazanymi zasadami. Jego definicja jest umowna, a nie oficjalna również dlatego, że nie istnieją zestandaryzowane certyfikaty pozwalające na atestowanie produktów. Praktyka pozostaje jednak taka, że do omawianej kategorii zalicza się trunki wytwarzane ze szczepów pochodzących z winnic znajdujących w niedalekiej odległości od punktu sprzedaży. W tym przypadku właśnie lokalność odgrywa ważną rolę, m.in. ze względu na chęć uproszczenia do maksimum procesów transportu i dystrybucji.
Innym nieoficjalnym kryterium stosowanym do definiowania wina naturalnego są wykorzystywane procedury wytwórcze. Przyjmuje się, że w tej grupie znajdują się wyłącznie trunki powstające w sposób nieinterwencyjny, w ramach spontanicznej fermentacji. Brakuje tu miejsca na zaawansowane procedury technologiczne i pełną automatyzację czynności – chodzi o to, żeby proces wytwarzania napoju z winogron był możliwie jak najbardziej organiczny.
Aspektem wyróżniającym wina naturalne jest często anonimowe pochodzenie. Są tworzone w niewielkich, lokalnych piwnicach, z daleka od nastawionych na masową produkcję, komercyjnych winnic prowadzonych przez rozbudowane przedsiębiorstwa. W tym przypadku docenia się charakterystykę szczepu i terroiru oraz kunszt konkretnego winiarza, który wkłada pasję i serce w wytworzenie swojego trunku. To on odpowiada za selekcję i pozyskiwanie winogron, które powinny być zbierane ręcznie lub pochodzić z upraw ekologicznych bądź biodynamicznych, a następnie nadzoruje produkcję.
Również sam proces wytwórczy jest maksymalnie uproszczony i pozbawiony wszelkiego rodzaju dodatków, które stosuje się powszechnie w masowym winiarstwie. Zgodnie z tymi zasadami, rezygnuje się z użycia:
Co istotne, pomimo braku tych składników w organicznym procesie fermentacji dochodzi do naturalnego wydzielania się zarówno siarczynów, jak i drożdży, co przekłada się na mętność napoju. Nieinterwencyjna produkcja sprawia, że powstające wino odzwierciedla specyfikę szczepu oraz warunki geologiczne i klimatyczne, w jakich dojrzewa. Przekrój charakterystyki trunków z tej kategorii jest więc szeroki i obejmuje zarówno warianty owocowe, jak i z przewagą kwasowości. Różnorodne jest również zabarwienie, które może być w zasadzie dowolne, począwszy od białego, poprzez różowe, skończywszy na czerwonym.
Co interesujące, naturalne wino zrodziło się na bazie sceptycznego podejścia do beczkowania. Co do zasady, miłośnicy organicznej produkcji starają się odchodzić od tej metody i sięgają po inne sposoby, np. fermentację w umieszczonych w glebie amforach z gliny (takie techniki stosuje się w Gruzji) czy nalewanie do butelki nie w pełni sfermentowanego soku (Francja), w efekcie czego powstaje lekko musujący napój o bliżej nieokreślonej charakterystyce, którą można poznać dopiero po otwarciu.
Wina naturalne stanowią prawdziwy fenomen ostatnich lat. Popyt na nie rośnie bardzo dynamicznie, w efekcie czego czerpać inspirację z tej metody wytwarzania trunku winnego zaczynają również duże przedsiębiorstwa, reklamując swoje wyroby jako organiczne czy domowe. To najlepszy sygnał pokazujący, że nurt produkcji zgodnej z założeniami entuzjastów naturalności staje się coraz bardziej powszechną praktyką, która rozprzestrzenia się w szybkim tempie.
Jest 39 produktów.
Grona Vigiriego, parcela Paraje Cerro Garin czyli winnice położone między 1280 a 1340 m n.p.m. Niezrównane wino: pikantne, pełne charakteru, pełne, świeże, z dużą ilością owoców, migdałów i niewielką goryczką charakterystyczną dla tego szczepu.
Retsina to słynne tradycyjne greckie wino cieszące się popularnością od co najmniej 3000 lat. Można je znaleźć w kartach win każdej greckiej tawerny, nawet najbardziej wyrafinowanych restauracji, a naturalna Retsina rodziny Kioutsoukisów na bazie szczepów Assyrtiko i Roditis, zachwyci każdego. Najlepsza jakiej kiedykolwiek próbowaliśmy!
Prellenkirchen to po prostu nazwa wioski u podnóża wzgórza Spitzerberg, gdzie rosną grona tworzące to cuvée, Grüner Veltliner, zbierany z ponad 30-letnich winorośli i nieco Rieslinga z 70- latków. Wino, które uwielbia słone potrawy, koniecznie spróbujcie!
Oszałamiająco aromatyczna, węgierska odmiana Irsai Oliver, spontanicznie fermentowanana i butelkowanych bez filtracji, tak jak stworzyła ją natura.
Zupełnie inna interpretacja Furminta, od tych do których przywykliśmy w Tokaju.
Garnatxa w bieli z Vinya Gran położonej na Pla de Manlleu na wysokości 600 metrów n.p.m., ze starych krzewów, pełna życia i swoistej zwiewności oraz głębokiej mineralności. Uprawa biodynamiczna!
Modny, kataloński szczep w naturalnym wydaniu czyli mineralno-słone i niesiarkowane Xarel.lo z Costers del Montmell w Penedès. Będziecie oczarowani!
Zachwycający Balaton, głównie na bazie Olaszrizlinga z dziesięcioprocentowymi dodatkami w postaci Tramini i Sauvignon Blanc, dojrzewający częściowo w amforach i minimalnie siarkowany przed butelkowaniem (10 mg/l). Piękne wino o niezwykłej głębi.
Prezentujemy znakomite Blanc de Blancs z Penedes, w którym ciekawostką jest użycie, oprócz tradycyjnych odmian (Xarel-lo 50%, Macabeu 30% i Parellada 15%) dodatku Malvasia de Sitges 5%. To skomplikowana w uprawie odmiana, która prawie zaniknęła, ale jest klejnotem w produkcji wina, ponieważ ma bardzo wysoką naturalną kwasowość, zatem działa jako naturalny środek zakwaszający, daje też intensywny piękny aromat.
Mały klejnot, który sprawił, że l'Acino porzuciło na chwilę zasadę produkcji wina wyłącznie z lokalnych odmian winorośli. Niewielka, ledwie pół akrowa winnica porośnięta odmianą Pinot Blanc, na wysokości 600 metrów nad poziomem morza. Zamknij oczy i spróbuj, to nadal Kalabria!
Zadziwiające i zachwycające wino na bazie antycznego szczepu Carica l’Asino, Favority, Sauvignon Blanc i Cortese. Historia tego wina jest bardzo szczególna i zaczyna się w 2005 roku, kiedy gospodarstwo kupiło stajnię otoczoną winnicami, w regionie zwanym Valle Asinari (Dolina osłów). Poprosiliśmy poprzedniego właściciela, sympatyczną panią urodzoną w1922 roku, że zaspokoiła naszą ciekawość, dotyczącą nazwy. Okazało się, że jej mąż dowiedział się o tej pradawnej odmianie - Carica l'Asino (Załaduj osła) - za pośrednictwem przyjaciół z Acqui Terme w Ligurii i postanowili uprawiać ją na swojej ziemi, skoro była ona częścią Doliny Osłów. Carica l’Asino w tym regionie w połączeniu z pasją właścicielki, Bruny Ferro, do osłów dały początek temu winu.
Longarico Nostrale to świeże i bardzo pijalne sycylijskie białe wino z małej i rzemieślniczej winnicy położonej w pięknym Alcamo w zachodniej Sycyli. Świetna biel z osobowością na każdy dzień i okazję!
Piękny, naturalny Riesling z Dittelsheim, pełny wigoru i młodzieńczej brawury, owocowy i mineralny. Doskonały kompan w kuchni.
Jacquère ii Chasselas czyl Bugey, a węc jesteśmy w basenie Jeziora Genewskiego. Czysty i naturalny sok z nutami mineralnymi i cytrusowymi. Energetyczne, żywe i słone podniebienie, przyjemna kwasowość, zachęcają by ugasić pragnienie. Tak szybko jak to możliwe!
Czysty, ostry, żywy i pełen owocu Kalkstein, to Riesling z wapiennych gleb Dittelsheimer Kloppberg w Hesji Nadreńskiej.
Nimbus Ritinitis czyli pomarańczowa chmura, przedstawia krajobraz winnic rodziny Kioutsoukisów we wczesnych godzinach wieczornych. Ziołowo-roślinna, pomarańczowa retsina. Cudo!
Świeże, soczyste i harmonijne WHITE, czyli mieszanka typowych dla regionu odmian winorośli. Bacchus, szczególnie owocowy, Müller-Thurgau, ziołowy i pikantny, Silvaner, ziemisty i soczysty oraz Scheurebe, uwodzicielski i brzoskwiniowy. Entry level na poziomie master!
T. 6-16-9-19-10-1-12-13 Sandrigo. Wygląda skomplikowane, a to tylko transliteracja szczepu Fruliano. Dzięki jedynie jednodniowej maceracji Denis zachowuje niesamowitą witalność wina.
Patrick Bouju i jego R, czyli owernijski Riesling bez jakichkolwiek dodatków. Czysta, wulkaniczna natura i niezrównana głębia.
Andi opisuje tego Silvanera jako „oldschoolowego”, a ten pokazuje, jak wspaniała jest ta autochtoniczna odmiana Frankonii. 45-letnie krzewy, głęboko zakorzenione w piaskowcu. Doskonały przykład spektrum smaku win z gleb kajperskich, chrupkich i pikantnych z niezliczoną ilością ziół. Bomba!
Jak powiedział nam Andi, to wspaniałe naturalne wino zostało wyprodukowane z najstarszych winorośli Müller-Thurgau w Steigerwald. Mają ponad 60 lat i są pełne mocy! Pokazują swoją wielkość pełnią aromatów ziołowo-cytrusowych i dużą dozą charakteru.
Niezwykły szczep, którego wielkim miłośnikiem był Leaonardo da Vinci. Mityczne Timorasso wyróżniające się przede wszystkim aromatami pecorino i piżma. Do tego mocna struktura i pełne ciało.
Chardonnay z małej działki w pobliżu wioski Saint Aubin. Winorośle zostały posadzone w latach 60. XX wieku i czerpią głębię i złożoność z typowej białej, żwirowej gleby bogatej w gliniasty margiel.
Jack Erre dans les Abîmes, to po prostu pomarańczowe wino ze szczepu Jacquere z winnic w Abymes w południowej Sabaudi czyli brioszka w maśle, tropikalne owoce, nieco ziół oraz cytryna i morela ze słono-mineralnym finiszem. Piękna rzecz!
Bergamotowo-ziołowy aromat krótko macerowanej Malagousii jest umiejętnie połączony z klasą i świeżością Xinomavro. Orzeźwiające, jak chłodne świeże powietrze w gorące letnie popołudnia.
Na etykiecie możemy zobaczyć scenę tradycyjnego greckiego teatru cieni, zwanego Karagiozis. Karagiozis był Grekiem, który zawsze był przeciw bogatym zdobywcom, którzy byli odpowiedzialni za degradację podbitego kraju. Podobnie jak Karagiozis, wina naturalne „walczą” z przemysłowymi winami, które są częścią największego problemu naszego świata, degradacji przyrody.
A do tego zadziwiające aromaty polnych ziół, żeby wspomnieć tylko wawrzyn i krwawnik.
Pyszne i arcypijalne Aligoté od François Écot, bez jakichkolwiek dodatków, starzone w amforach. Jak pisał Sławek Sochaj z Winicjatywy, może skłaniać do kontemplacji, może skłaniać do szybkiego opróżnienia butelki, może też skłaniać do jednego i drugiego jednocześnie.
Podstawowe wino od kultowego biodynamika Sébastiena Riffault. Trzydziestoletnie krzewy, owoce o wyjątkowej dojrzałości, część dotknięta botrytisem. Niezwykła mineralność i głębia, a pamiętajmy, że to dopero wstęp do niezwykłego świata Sébastiena.
Niezwykłe wino! Stare krzewy Grenache Gris (850 m n.p.m.) i charakter. Dzikus i pustelnik, nieco obrazoburczy, naturalny afrodyzjak.
Akmèniné, co z litewska (żona Sébastiana jest Litwinką) znaczy po prostu kamienny, to zachwycająca świeżość, a przy tym głębia owocu i niemal dotykalna mineralność. A wszystko to z niewielkiej winnicy (1 ha) w Verdigny.
Santenay. Lieu-dit Les Saunières, gleba składa się z czerwonych margli. Winnica ma 0,37 ha i została zasadzona 40 lat temu. Tutejsze terroir nadaje winu wyraźnego charakteru. Gęste, pięknie kwiatowe i ziołowe, utrzymywane w ryzach przez mineralność.
Saint-Romain i jego lieu-dit La Pérrière, składa się z ubogiej wapiennej gleby, pokrytej małymi kamykami. Wino z tego lieu-dit jest gęste, niezwykle kwiatowe oraz do bólu mineralne.
Vau De Vey, niewielka, niezwykle stroma parcela, dające genialne Chardonnay denominowane jako Chablis 1er Creu. Zabójczo eleganckie, napięte i cudownie pachnące wino o kredowo-mineralnej podbudowie. Świetny rocznik!
Skeveldra, czyli fragment (kawałek ziemi, posiadłość), to wino potężne, korzenne i pikantne, pełne owoców i nut sosnowo-cedrowych, a przy tym świeże i głębokie zarazem. Porywające!
Saulétas czyli słońce. Zabójczo uwodzicielskie, zmysłowe i mineralne wino, które rozpieszcza aromatami polnych kwiatów. Pokocha je każdy miłośnik tradycyjnego podejścia do winifikacji.
Auksinis (złoto) jest bezkompromisowy i hojny, w swojej barwie głęboko złoty, odrobinę karmelizowany, ale i z zachwycającym słonym finiszem i mineralnoścą. Przypomina poniekąd stare wina jurajskie. Zaskakujące i niezwykłe wino.
