Trend polegający na podkreślaniu ekologiczności usług i produktów jest powszechny i obejmuje również wino, czego dowód stanowi wyodrębnienie nowej kategorii trunków określanych jako naturalne albo też domowe. Czym się one charakteryzują i odróżniają od pozostałych gatunków? Gdzie i jakimi sposobami są wytwarzane? Jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby dany wyrób został przydzielony do tej grupy? Poniżej odpowiadamy na te i inne pytania związane z tematem.
W odróżnieniu od innych typów wino naturalne nie podlega żadnym określonym regulacjom. Należy także odróżnić je od wariantów ekologicznych czy biodynamicznych, które już są objęte ściśle wskazanymi zasadami. Jego definicja jest umowna, a nie oficjalna również dlatego, że nie istnieją zestandaryzowane certyfikaty pozwalające na atestowanie produktów. Praktyka pozostaje jednak taka, że do omawianej kategorii zalicza się trunki wytwarzane ze szczepów pochodzących z winnic znajdujących w niedalekiej odległości od punktu sprzedaży. W tym przypadku właśnie lokalność odgrywa ważną rolę, m.in. ze względu na chęć uproszczenia do maksimum procesów transportu i dystrybucji.
Innym nieoficjalnym kryterium stosowanym do definiowania wina naturalnego są wykorzystywane procedury wytwórcze. Przyjmuje się, że w tej grupie znajdują się wyłącznie trunki powstające w sposób nieinterwencyjny, w ramach spontanicznej fermentacji. Brakuje tu miejsca na zaawansowane procedury technologiczne i pełną automatyzację czynności – chodzi o to, żeby proces wytwarzania napoju z winogron był możliwie jak najbardziej organiczny.
Aspektem wyróżniającym wina naturalne jest często anonimowe pochodzenie. Są tworzone w niewielkich, lokalnych piwnicach, z daleka od nastawionych na masową produkcję, komercyjnych winnic prowadzonych przez rozbudowane przedsiębiorstwa. W tym przypadku docenia się charakterystykę szczepu i terroiru oraz kunszt konkretnego winiarza, który wkłada pasję i serce w wytworzenie swojego trunku. To on odpowiada za selekcję i pozyskiwanie winogron, które powinny być zbierane ręcznie lub pochodzić z upraw ekologicznych bądź biodynamicznych, a następnie nadzoruje produkcję.
Również sam proces wytwórczy jest maksymalnie uproszczony i pozbawiony wszelkiego rodzaju dodatków, które stosuje się powszechnie w masowym winiarstwie. Zgodnie z tymi zasadami, rezygnuje się z użycia:
Co istotne, pomimo braku tych składników w organicznym procesie fermentacji dochodzi do naturalnego wydzielania się zarówno siarczynów, jak i drożdży, co przekłada się na mętność napoju. Nieinterwencyjna produkcja sprawia, że powstające wino odzwierciedla specyfikę szczepu oraz warunki geologiczne i klimatyczne, w jakich dojrzewa. Przekrój charakterystyki trunków z tej kategorii jest więc szeroki i obejmuje zarówno warianty owocowe, jak i z przewagą kwasowości. Różnorodne jest również zabarwienie, które może być w zasadzie dowolne, począwszy od białego, poprzez różowe, skończywszy na czerwonym.
Co interesujące, naturalne wino zrodziło się na bazie sceptycznego podejścia do beczkowania. Co do zasady, miłośnicy organicznej produkcji starają się odchodzić od tej metody i sięgają po inne sposoby, np. fermentację w umieszczonych w glebie amforach z gliny (takie techniki stosuje się w Gruzji) czy nalewanie do butelki nie w pełni sfermentowanego soku (Francja), w efekcie czego powstaje lekko musujący napój o bliżej nieokreślonej charakterystyce, którą można poznać dopiero po otwarciu.
Wina naturalne stanowią prawdziwy fenomen ostatnich lat. Popyt na nie rośnie bardzo dynamicznie, w efekcie czego czerpać inspirację z tej metody wytwarzania trunku winnego zaczynają również duże przedsiębiorstwa, reklamując swoje wyroby jako organiczne czy domowe. To najlepszy sygnał pokazujący, że nurt produkcji zgodnej z założeniami entuzjastów naturalności staje się coraz bardziej powszechną praktyką, która rozprzestrzenia się w szybkim tempie.
Jest 27 produktów.
Airén z niezwykłej winnicy w Quero, pełnej prefilokserycznych krzewów, fermentowany i dojrzewający w amforach zakopanych w winnicy. Osobny byt!
De Sol a Sol Tempranillo, pełne i oryginalne czerwone wino ze 150-letnich krzewów, które zachwyca i ewoluuje łyk po łyku.
Miejscowa rzadkość, szczep Velasco z winnicy zajmującej mniej niż jeden hektar w pobliżu Quero, z około 1500 winoroślami w wieku około 150 lat posadzonych na glebie piaskowo-wapiennej. Głębokie, nieprzeniknione i tajemnicze. Bomba szczerej autentyczności, smak tej ziemi.
Airén z niezwykłej, pięciohektarowej winnicy w Quero, pełnej 130, a nawet w pojedynczych przypadkach, 180-letnich, prefilokserycznych krzewów. Niezwykła energia, intensywne wino.
Niezwykły kupaż trzech klasyków, Merlot i dwóch Cabernetów, towarzyszący soczystemu i potoczystemu Kekfankosowi znad Balatonu. Doborowe towarzystwo.
Pampaneo Natural to pomarańczowy Airèn o wspaniałej osobowości i treści. Energetyczne i żywe, wyjątkowe i niepowtarzalne. Prawdziwe wino!
Gago swą nazwę zawdzięcza, a jakże, rasie byków i podobnie jak patron jest doskonale zbudowane, jednocześnie będąc winem subtelnym, nieoczywistym, wielowymiarowym, świetnie nadającym się do dojrzewania.
Jedno z najlepszych win musujących Hiszpanii, choć od ponad 10 lat nie używa się tu DO Cava, gdyż Pepe Raventós uznał, że lepiej będzie dla tak zasłużonej firmy, używać własnej "apelacji": Conca del Riu Anoia. Kupaż Xarel.lo, Parellady i Macabeu z historycznej i dzisiaj już legendarnej winnicy Vinya dels Fòssils zasadzonej w 1964 roku. Czysty błogostan!
Muszkat Aleksandryjski z 50 letnich winnic z parku naturalnego La Mata w Torrevieja, sadzonych bez podkładek, na piaszczystych i zasolonych glebach, niemal przy samym morzu. Kosmos!
Le Claux, to w zasadzie Grand Cru Antoine'a i jego żony Laurence. Wykwintne i czarujące Grenache ze szczyptą Syrah. Zachwycające!
Niezwykły szczep, którego wielkim miłośnikiem był Leaonardo da Vinci. Mityczne Timorasso wyróżniające się przede wszystkim aromatami pecorino i piżma. Do tego mocna struktura i pełne ciało.
Dziełka Kranzen (3,4 Hektara) znajduje się na środkowym zboczu Spitzerberg, na wysokości od 190 do 230 metrów. Wyższa część winnicy jest stroma i bardzo sucha z piaszczystym i skalistym wapieniem. Niższa część jest bardziej płaska z glebą aluwialną. Tutaj gleba jest ciemniejsza i może zachować nieco więcej wilgoci i zawiera mniej wapienia. Została zasadzona w 1950 roku. Kranzen daje wina ciemne aromatyczne, które wykazują bardziej solidny i pełny charakter niż inne lokalizacje na Spitzerberg.
Giuseppe Gorelli szaleje w Montalcino! Niby klasyka, ale jakość owocu oszałamiająca, do tego sporo rustykalnej kwasowości i mamy genialne wino do dziczyzny. Jesteśmy zakochani!
Spitzerberg czyli wapienny pas o długości około 5 km i wysokości 300 metrów, wystawiony na działanie wiatru, pomiędzy Alpami (pasmo Leitha) a Karpatami (Wzgórza Hainburg). Dzięki nieustannie rozbijającym się falom pierwotnego morza, które niegdyś pokrywało te tereny, na zboczu wzgórza osadziła się gruba warstwa wapienia, który z czasem uległ erozji do rozmiarów ziarenek piasku. Grona Blaufränkisch z najstarszych winnic: działka w Ried Spitzer zasadzona w 1955 r., działka w Ried Roterd (posadzona w 1985 r.) i działka w Panhölzern (1985 r.). Jak twierdzi Dorli Muhr, każdego roku te stare winorośle produkują najbardziej eleganckie i wyrafinowane wina o świeżej kwasowości, precyzji i dużym potencjale starzenia.
Muszkat Aleksandryjski z okolic Torrevieja, z 50 letnich winorośli z winnicy El Carro w parku naturalnym La Mata, sadzony bez podkładek, na piaszczystych i zasolonych glebach, niemal przy samym morzu. Odlot!
Alter Ego, przyjaciel, powiernik, bo prefilokseryczne krzewy Grenache, to wyjątkowa głębia i duchowa uczta. Rękodzieło.
Syrah z jednego z najlepszych roczników ostatniej dekady, 2017, z winnic Ried Roterd i Ried Spitzer położonych na południowym zboczu Spitzerbergu. Jak mówi producentka, dzięki ubogiej glebie wapiennej Syrah zawsze zachowuje tutaj precyzyjną, przejrzystą strukturę i nigdy nie nabiera zbyt korpulentnego ani barokowego charakteru, nawet w bardzo gorących latach. My jesteśmy zakochani!
Raudonas (lit. czerwony), to Sancerre na bazie Pinot Noir, o początkowo surowej ekspresji z charakterna pikanterią i delikatną słonością.
Akmèniné, co z litewska (żona Sébastiana jest Litwinką) znaczy po prostu kamienny, to zachwycająca świeżość, a przy tym głębia owocu i niemal dotykalna mineralność. A wszystko to z niewielkiej winnicy (1 ha) w Verdigny.
Auksinis czyli złoto, a w zasadzie "macerowane złoto", to wino pomarańczowe, głębokie i intensywne Sancerre, macerowane przez tydzień ze skórkami i pochodzące z częściowo zbotrytyzowanych gron. Bezkompromisowe i bajeczne bogate.
Skeveldra, czyli fragment (kawałek ziemi, posiadłość), to wino potężne, korzenne i pikantne, pełne owoców i nut sosnowo-cedrowych, a przy tym świeże i głębokie zarazem. Porywające!
Saulétas czyli słońce. Zabójczo uwodzicielskie, zmysłowe i mineralne wino, które rozpieszcza aromatami polnych kwiatów. Pokocha je każdy miłośnik tradycyjnego podejścia do winifikacji.
Auksinis (złoto) jest bezkompromisowy i hojny, w swojej barwie głęboko złoty, odrobinę karmelizowany, ale i z zachwycającym słonym finiszem i mineralnoścą. Przypomina poniekąd stare wina jurajskie. Zaskakujące i niezwykłe wino.
Pago la Jara to wino stworzone z owoców Tinta de Toro (tempranillo) zebranych z kilku winnic w okolicach wiosek Argujillo, Villabuena i Morales. Tylko 3000 butelek.
Profil stylistyczny tego Brunello jest niezwykle daleki od książkowych stereotypów. Sangiovese ze starych krzewów rosnących na wysokości 340 m n.p.m.) w północno-wschodniej części Montalcino, z okolic Canalicchio. Soczytsość, głębia, napięcie i wyrafinowanie czyli bycie bytu winnego w najczystszym sensie tej metafory!
Stare krzewy Pinot Noir, niewielki plon z doskonałej lieu-dit Le Charlemagne (tak, tej samej, z której powstaje białe Charlemagne), prawdziwego serca tej legendarnej apelacji, na południowo-zachodnim zboczu z białych margli z małymi kredowymi kamieniami pokrywającymi wapień. Produkowane w mikroskopijnych ilościach, niezwykle rzadkie wino.
85-letnie krzewy Chardonnay, Corton-Charlemagne. Bladozłoty w młodości i ozdobiony zielonymi refleksami, z wiekiem nabiera bursztynowych i bardziej żółtych odcieni. Pierre produkuje tylko dwie beczki z sękatych 85-letnich winorośli, które dają niewielki plon, z doskonałej lieu-dit Le Charlemagne, prawdziwego serca tej legendarnej apelacji, na południowo-zachodnim zboczu z białych margli z małymi kredowymi kamieniami pokrywającymi wapień. Nieskończenie delikatny, skoncentrowany i mineralny. Rzadko kiedy wdzięk odmiany winorośli ma tak ścisły związek z charakterem terroir.
