Trend polegający na podkreślaniu ekologiczności usług i produktów jest powszechny i obejmuje również wino, czego dowód stanowi wyodrębnienie nowej kategorii trunków określanych jako naturalne albo też domowe. Czym się one charakteryzują i odróżniają od pozostałych gatunków? Gdzie i jakimi sposobami są wytwarzane? Jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby dany wyrób został przydzielony do tej grupy? Poniżej odpowiadamy na te i inne pytania związane z tematem.
W odróżnieniu od innych typów wino naturalne nie podlega żadnym określonym regulacjom. Należy także odróżnić je od wariantów ekologicznych czy biodynamicznych, które już są objęte ściśle wskazanymi zasadami. Jego definicja jest umowna, a nie oficjalna również dlatego, że nie istnieją zestandaryzowane certyfikaty pozwalające na atestowanie produktów. Praktyka pozostaje jednak taka, że do omawianej kategorii zalicza się trunki wytwarzane ze szczepów pochodzących z winnic znajdujących w niedalekiej odległości od punktu sprzedaży. W tym przypadku właśnie lokalność odgrywa ważną rolę, m.in. ze względu na chęć uproszczenia do maksimum procesów transportu i dystrybucji.
Innym nieoficjalnym kryterium stosowanym do definiowania wina naturalnego są wykorzystywane procedury wytwórcze. Przyjmuje się, że w tej grupie znajdują się wyłącznie trunki powstające w sposób nieinterwencyjny, w ramach spontanicznej fermentacji. Brakuje tu miejsca na zaawansowane procedury technologiczne i pełną automatyzację czynności – chodzi o to, żeby proces wytwarzania napoju z winogron był możliwie jak najbardziej organiczny.
Aspektem wyróżniającym wina naturalne jest często anonimowe pochodzenie. Są tworzone w niewielkich, lokalnych piwnicach, z daleka od nastawionych na masową produkcję, komercyjnych winnic prowadzonych przez rozbudowane przedsiębiorstwa. W tym przypadku docenia się charakterystykę szczepu i terroiru oraz kunszt konkretnego winiarza, który wkłada pasję i serce w wytworzenie swojego trunku. To on odpowiada za selekcję i pozyskiwanie winogron, które powinny być zbierane ręcznie lub pochodzić z upraw ekologicznych bądź biodynamicznych, a następnie nadzoruje produkcję.
Również sam proces wytwórczy jest maksymalnie uproszczony i pozbawiony wszelkiego rodzaju dodatków, które stosuje się powszechnie w masowym winiarstwie. Zgodnie z tymi zasadami, rezygnuje się z użycia:
Co istotne, pomimo braku tych składników w organicznym procesie fermentacji dochodzi do naturalnego wydzielania się zarówno siarczynów, jak i drożdży, co przekłada się na mętność napoju. Nieinterwencyjna produkcja sprawia, że powstające wino odzwierciedla specyfikę szczepu oraz warunki geologiczne i klimatyczne, w jakich dojrzewa. Przekrój charakterystyki trunków z tej kategorii jest więc szeroki i obejmuje zarówno warianty owocowe, jak i z przewagą kwasowości. Różnorodne jest również zabarwienie, które może być w zasadzie dowolne, począwszy od białego, poprzez różowe, skończywszy na czerwonym.
Co interesujące, naturalne wino zrodziło się na bazie sceptycznego podejścia do beczkowania. Co do zasady, miłośnicy organicznej produkcji starają się odchodzić od tej metody i sięgają po inne sposoby, np. fermentację w umieszczonych w glebie amforach z gliny (takie techniki stosuje się w Gruzji) czy nalewanie do butelki nie w pełni sfermentowanego soku (Francja), w efekcie czego powstaje lekko musujący napój o bliżej nieokreślonej charakterystyce, którą można poznać dopiero po otwarciu.
Wina naturalne stanowią prawdziwy fenomen ostatnich lat. Popyt na nie rośnie bardzo dynamicznie, w efekcie czego czerpać inspirację z tej metody wytwarzania trunku winnego zaczynają również duże przedsiębiorstwa, reklamując swoje wyroby jako organiczne czy domowe. To najlepszy sygnał pokazujący, że nurt produkcji zgodnej z założeniami entuzjastów naturalności staje się coraz bardziej powszechną praktyką, która rozprzestrzenia się w szybkim tempie.
Jest 34 produktów.
Pampaneo Eco, młodsza siostra Pampaneo Natural. Pikantne, owocowe, mineralne i kwasowe, ale o wiele mniej intensywne w porównaniu do swojej naturalnej siostry. W tej cenie ht!
Stefano Legnani to mały producent uprawiający zaledwie dwa hektary, a jego Bamboo Road inspirowane jest bambusowymi laskami otaczającymi winnicę. Zgodnie z tradycją otrzymywana jest z mieszanki Trebbiano, Malvasia, Albana, Vermentino. Ambicją Stefano jest odtworzenie podróży w przeszłość, kiedy nie używano syntetycznych nawozów, a grona fermentowano na rdzennych drożdżach, bez klarowania, filtracji i siarkowania.
Jeśli mówimy o dorobku najmłodszych przedstawicieli winiarskiej rodziny Zavec, Patriku i Aleksanderze, to jest oczywiste, że musi w nim być także pomarańczowe, niefiltrowane wino. Godna uwagi kompozycja 50% Chardonnay, 40% Welschriesling, 10% Sauvignon blanc.
Kwiatowy, słony, mineralny i pełny owoców tropikalnych pet-nat Acequión od legendy hiszpańskiego winiarstwa naturalnego, Rafy Bernabé. Czysta rozkosz!
Airén z niezwykłej winnicy w Quero, pełnej prefilokserycznych krzewów, fermentowany i dojrzewający w amforach zakopanych w winnicy. Osobny byt!
Mieszanka Welschrieslinga, Pinot Gris i Traminera, wszystkie poddane 5-7 dniowej maceracji na skórze. Certyfikowana hodowla biodynamiczna, spontaniczna fermentacja w stali nierdzewnej, brak filtrowania i klarowania oraz bardzo niska zawartość siarczynów. Naturalnie mętne, nuty moreli i złocistych jagód.
Tragolargo czyli Moscatel napędzany Malvasią z okolic Alicante. Aromatyczne pomarańczowe wino z nutami skórki pomarańczowej i świeżymi kwiatowymi akcentami. Pycha!
Airén z niezwykłej, pięciohektarowej winnicy w Quero, pełnej 130, a nawet w pojedynczych przypadkach, 180-letnich, prefilokserycznych krzewów. Niezwykła energia, intensywne wino.
Sauvignon Blanc w pomarańczowych okularach i morawskim entourage'u. Cudownie pachnący i kulinarnie niemal idealny. Must have!
ADE (dla córki Adele) pochodzi wyłącznie z winogron Trebbiano, w tym starego biotypu o nazwie Biancame, która zmienia kolor na różowy, gdy dojrzeje. Aby wzmocnić aromat niearomatycznego Trebbiano, postanowiono macerować moszcz ze skórkami przez kilka dni.
Cinciallegra, dzięki krótszej niż w przeszłości maceracji na skórach, staje się tym samym pet-natem o szalonej osobowości, pełnym smaku spod znaku cytrusów i doskonałej kwasowości. Ogromna przyjemność!
Pomarańczowe niskointerwencyjne wino — zamknięte w butelce słońce znad Balatonu. Kristinus to położone na południowo-zachodnim brzegu Balatonu, gospodarstwo winiarskie, które uzyskało certyfikat Demeter we wrześniu 2022 roku. Promuje bioróżnorodność, co przyczynia się do wysokiej jakości zbiorów.
Pampaneo Natural to pomarańczowy Airèn o wspaniałej osobowości i treści. Energetyczne i żywe, wyjątkowe i niepowtarzalne. Prawdziwe wino!
Casè Bianco powstaje z czterech różnych odmian białych winorośli (Malvasia, Marsanne, Ortrugo, Sauvignon Blanc) rosnących w tej samej winnicy, wymieszanych z innymi czerwonymi krzewamii Taki układ był w przeszłości powszechny w regionie, a sama winnica jest dość stara. Alberto zdecydował się trzymać tradycji nawet w procesie winifikacji, stosując umiarkowaną macerację na skórkach, która daje zaskakujący efekt słodkich, owocowych perfum z nieoczekiwanym wytrawnym smakiem. Wspaniałe wino na randkę i spotkania z przyjaciółmi
Salicornio czyli Soliród, zwany morskim szparagiem, to słona Malvasia z parku naturalnego w La Mata, z winnic położonych zaledwie 50 metrów od Morza Śródziemnego.
HAPAX, to z greki ἅπαξ (hápax) jeden raz. Jeden jedyny, bo był to teoretycznie jednorazowy projekt w związku ze słonecznym rocznikiem 2019, jednak był tak udany, że winiarze postanowili, to niezwykle charyzmatyczne, pomarańczowe wino, tworzyć w kolejnych latach. I oto mamy HAPAX 2021, pełne dzikości, głębi i powabu wino. Biodynamiczny magnetyzm!
Rizling Vlašský na skórkach (Šupkáč) czyli fenomenalne join-venture dwóch przyjaciół, legendy słowackiego winiarstwa, Zsolta Sütö i młodego Petera Šronera. Piękno natury, funkowe, w najlepszym sensie tej metafory, wino!
Naturalne, pomarańczowe wino z Cornudella de Montsant, winifikowane w amforach. Trzy szczepy, park narodowy i 720 m n.p.m. Zachwycające.
Monticelli Bianco to wino pomarańczowe, wspaniała interpretacja Garganegi z dodatkiem szczypty Trebbiano di Soave pozostawionej do maceracji na skórkach przez długi czas. Wspaniała interpretacja jak wszystkie wina utalentowanej Silvii Tezzy!
Graupert to dzikość, nieokiełznanie. To właśnie w miejscowych dialekcie oznacza nazwa tego Grauburgundera (Pinot Gris). Kompletnie puszczona, dziko rosnąca winnica, która daje niezwykłą jakość owocu, zaś w winifikacji czystą, bezwstydną niemal nagość. Piękne i sycące w swej mineralnej materii wino, pachnące owocem grejpfruta i pełną kwiatów łąką.
Pomarańczowe Verdejo z prefilokserycznych, nieszczepionych winorośli porastających prowincję Segovia, na glebach pełnych kwarcytu. Zabójczo pachnące i oleiste wino pełne naturalnej spontaniczności.
Odlotowy kupaż Vermentino i Zibibbo (muszkat aleksandryjski) z Nowej Południowej Walii. Dzikość serca w całej okazałości. Uważajcie na imprezach, bo jest to prawdziwy "jumping juice"!
Chardonnay Richard 2021, to drugi rocznik będący owocem przyjaźni Zsolta Sütó z Peterem Šronerem, który zasadził 5 ha ekologicznych winnic w miejscowości Vajka nad Žitavou. Powstało mineralne, ostre, owocowe, mętne i wybuchowe wino. Odlot pełną gębą!
Muszkat Aleksandryjski z 50 letnich winnic z parku naturalnego La Mata w Torrevieja, sadzonych bez podkładek, na piaszczystych i zasolonych glebach, niemal przy samym morzu. Kosmos!
Nazwa tego niezwykłego, pomarańczowego Catarratto wywodzi się od rzeki Krimiso w zachodniej Sycylii i odpowiadającego jej bóstwa, uważanego za strażnika mądrości w czasach starożytnej Grecji. Czyste szaleństwo!
J to Jacquere, czyli Jean-Yves Péron. Ściślej jego winorośl, bo do tego wina Patrick kupuje grona od przyjaciela. A to jest słone, pachnące skórką pomarańczową, brzoskwinią, marakują i gałką muszkatołową. Czego chcieć więcej?
PUR. Pierwszy pomarańczowy Riesling Gustavshof. Wymaga otwartego umysłu i nieskrępowanego podejścia do tego nowego stylu wina, który jest szczególnie polecany do ekscytujących spotkań w kuchni.
Catartico to pomarańczowe wino winifikowane z lokalnych gron Catarrato. Cytrusowe, dymne i pikantne. Znakomite w kuchni!
Niezwykłe Grillo, będące owocem ośmiomiesięcznej maceracji, zawdzięczające swą nazwę Segeście, obszarowi zachodniej Sycylii w pobliżu winnic Aldo Violi, a także nazwie lokalnego strumienia i starożytnego bóstwa wodnego. Eleganckie i wyrafinowane wino.
Friulano, Muszkat i Riesling z Kalifornii? Czemu nie! A jeśli jest to wersja pomarańczowa, do tego bez jakichkolwiek dodatków, to tym bardziej spróbujmy. Rut to w końcu, wnosząc ze starotestamentowego imienia, wierna towarzyszka, podobnie jak jej wino, zaś Tatto, to po prostu z włoskiego lekkość. Delikatne, amerykańskie wino?! My też byliśmy w szoku.
Phinca Hapa Blanco, a w zasadzie Naranja pochodzi z 2,9 hektarów winnic znajdujących się w Elvillar, Alava. Stare, 50 letnie winorośle, posadzone na wapiennej glebie na wysokości około 646 metrów nad poziomem morza, szczepy Viura, Garnacha Blanca i Malvasia. Szczęście jest na wyciągnięcie ręki!
* David Sampedro i Melanie Hickman to ludzie stojący za sukcesem Bodegas Bhilar. On pochodzi z Elvillar, a ona przeprowadziła się z Hawajów, aby rozpocząć nowe życie w otoczeniu winnic w sercu Rioja Alavesa. Tworzą różne kolekcje, w tym trzy wina pod marką Struggling Vines, pochodzące ze starych winorośli uratowanychMelanie, która zainwestowała swoje pieniądze emerytalne i nazwała je imieniem swojego ukochanego zmarłego psa Hapy.
Muszkat Aleksandryjski z okolic Torrevieja, z 50 letnich winorośli z winnicy El Carro w parku naturalnym La Mata, sadzony bez podkładek, na piaszczystych i zasolonych glebach, niemal przy samym morzu. Odlot!
Piękne, owernijskie cuvée na bazie kilku szczepów, z przewodnią rolą Muszkatu Aleksandryjskiego. Gęste, złożone, bogate, ale też świeże wino, które zachwyci przy stole.
Auksinis czyli złoto, a w zasadzie "macerowane złoto", to wino pomarańczowe, głębokie i intensywne Sancerre, macerowane przez tydzień ze skórkami i pochodzące z częściowo zbotrytyzowanych gron. Bezkompromisowe i bajeczne bogate.
