Trend polegający na podkreślaniu ekologiczności usług i produktów jest powszechny i obejmuje również wino, czego dowód stanowi wyodrębnienie nowej kategorii trunków określanych jako naturalne albo też domowe. Czym się one charakteryzują i odróżniają od pozostałych gatunków? Gdzie i jakimi sposobami są wytwarzane? Jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby dany wyrób został przydzielony do tej grupy? Poniżej odpowiadamy na te i inne pytania związane z tematem.
W odróżnieniu od innych typów wino naturalne nie podlega żadnym określonym regulacjom. Należy także odróżnić je od wariantów ekologicznych czy biodynamicznych, które już są objęte ściśle wskazanymi zasadami. Jego definicja jest umowna, a nie oficjalna również dlatego, że nie istnieją zestandaryzowane certyfikaty pozwalające na atestowanie produktów. Praktyka pozostaje jednak taka, że do omawianej kategorii zalicza się trunki wytwarzane ze szczepów pochodzących z winnic znajdujących w niedalekiej odległości od punktu sprzedaży. W tym przypadku właśnie lokalność odgrywa ważną rolę, m.in. ze względu na chęć uproszczenia do maksimum procesów transportu i dystrybucji.
Innym nieoficjalnym kryterium stosowanym do definiowania wina naturalnego są wykorzystywane procedury wytwórcze. Przyjmuje się, że w tej grupie znajdują się wyłącznie trunki powstające w sposób nieinterwencyjny, w ramach spontanicznej fermentacji. Brakuje tu miejsca na zaawansowane procedury technologiczne i pełną automatyzację czynności – chodzi o to, żeby proces wytwarzania napoju z winogron był możliwie jak najbardziej organiczny.
Aspektem wyróżniającym wina naturalne jest często anonimowe pochodzenie. Są tworzone w niewielkich, lokalnych piwnicach, z daleka od nastawionych na masową produkcję, komercyjnych winnic prowadzonych przez rozbudowane przedsiębiorstwa. W tym przypadku docenia się charakterystykę szczepu i terroiru oraz kunszt konkretnego winiarza, który wkłada pasję i serce w wytworzenie swojego trunku. To on odpowiada za selekcję i pozyskiwanie winogron, które powinny być zbierane ręcznie lub pochodzić z upraw ekologicznych bądź biodynamicznych, a następnie nadzoruje produkcję.
Również sam proces wytwórczy jest maksymalnie uproszczony i pozbawiony wszelkiego rodzaju dodatków, które stosuje się powszechnie w masowym winiarstwie. Zgodnie z tymi zasadami, rezygnuje się z użycia:
Co istotne, pomimo braku tych składników w organicznym procesie fermentacji dochodzi do naturalnego wydzielania się zarówno siarczynów, jak i drożdży, co przekłada się na mętność napoju. Nieinterwencyjna produkcja sprawia, że powstające wino odzwierciedla specyfikę szczepu oraz warunki geologiczne i klimatyczne, w jakich dojrzewa. Przekrój charakterystyki trunków z tej kategorii jest więc szeroki i obejmuje zarówno warianty owocowe, jak i z przewagą kwasowości. Różnorodne jest również zabarwienie, które może być w zasadzie dowolne, począwszy od białego, poprzez różowe, skończywszy na czerwonym.
Co interesujące, naturalne wino zrodziło się na bazie sceptycznego podejścia do beczkowania. Co do zasady, miłośnicy organicznej produkcji starają się odchodzić od tej metody i sięgają po inne sposoby, np. fermentację w umieszczonych w glebie amforach z gliny (takie techniki stosuje się w Gruzji) czy nalewanie do butelki nie w pełni sfermentowanego soku (Francja), w efekcie czego powstaje lekko musujący napój o bliżej nieokreślonej charakterystyce, którą można poznać dopiero po otwarciu.
Wina naturalne stanowią prawdziwy fenomen ostatnich lat. Popyt na nie rośnie bardzo dynamicznie, w efekcie czego czerpać inspirację z tej metody wytwarzania trunku winnego zaczynają również duże przedsiębiorstwa, reklamując swoje wyroby jako organiczne czy domowe. To najlepszy sygnał pokazujący, że nurt produkcji zgodnej z założeniami entuzjastów naturalności staje się coraz bardziej powszechną praktyką, która rozprzestrzenia się w szybkim tempie.
Jest 31 produktów.
Lekkie i organiczne białe wino. Orzeźwiające połączenie lokalnej Malvasii z odrobiną cytrusowego Chardonnay i Sauvignon Blanc. Soplo Blanco to pyszne, śródziemnomorskie białe wino o doskonałej równowadze i świeżości. Idealne do owoców morza i słońca.
Mamy tutaj fanów wina eko?
Czerwone cuvee z biodynamicznej winnicy Meinklang. Soczyście i intrygująco.
Gleris, to niezwykłe wino z odmiany Glera (Prosecco) z winnicy w Coste Piane i z Reńskiego Rieslinga z winnic na wzgórzach Valdobbiadene. Szalony kupaż czy genialny instynkt? Ocenie sami!
Tamlyn Currin z portalu Jancis Robinson: "Wsadziłam go do lodówki na pół godziny, zanim spróbowałem po raz pierwszy, i gdy był jeszcze zimny, smakował street artem (czerwony, fioletowy, czarny rozpryskiwany na cegłach, chodnikach, dachach). „Krumping!” – napisałem, nie mogąc wymyślić ani innego słowa, aby opisać fenomenalną, nieskrępowaną, hipnotyzującą energię tego małego wina. Rozgrzewając się w kieliszku i butelce, smakował jak ragtime jazz, jak słodka melodia wiśni maraschino, grając głośniej i bardziej natarczywie, budując w ten sposób urokliwy finisz. Mogłabym, nabazgrałam w notesie, pić to każdego dnia mojego życia!"
Aromatyczna Malvasia of Candia, winorośl pochodzenia kreteńskiego, która była rdzennym emilianem od wielu stuleci. Macerowana przez dwa dni ze skórkami, ma prawie złocistożółty kolor, bardzo aromatyczny i charakterystyczny gorzki posmak.
To naturalne wino pochodzi z spółdzielni Valli Unite, której cała produkcja jest zgodna z zasadami biodynamiki. Podobnie jak w przypadku większości Dolcetto, dominanty to świeża kwasowość, ale dość bogate ciało bogate w akcenty wiśni i czekolady ( merlot + barbera ). Dzikie i nieokrzesane - naturalne wino na poziomie podstawowym, które ma wyjątkowo niską zawartość siarki.
Ta wyjątkowa, umiarkowanie musująca mieszanka Pet Nat, składająca się w 70% z Trebbiano i 30% z Malvasia di Candia, jest orzeźwiająca dzięki pikantnym, cytrusowym smakom, a także lekko pikantnymi, ziołowym nutom.
Il Mio Trebbiano, wino musujące wyprodukowane z niesłusznie lekceważonej odmiany Trebbiano. Hektar winorośli uprawianej ekologicznie, która z pokorą, głębokim szacunkiem i wielką miłością daje owoc o zaskakującej jakości.
Surliè!, wino musujące z pradawnego szczepu Fortana, z aromatami wiśni, arbuza, czerwonych porzeczek i rabarbaru oraz typowymi nutami pieprzu i mineralnością. Na podniebieniu soczyste, cierpkie czerwone wiśnie, goryczka z rabarbaru i jakby twarogowa słodycz. Długi finisz z bardzo przyjemną słoną nutą, charakterystyczną dla win Mirko.
Fortana w wersji różowej – pikantne dzikie wino z wysoką kwasowością, nutami czarnej wiśni i poziomki z gorzką nutą przypominającą wermut. Podobne do Lambrusco di Sorbara, ale z bardziej pikantną złożonością. Doskonałe w tej cenie!
Ultra soczysty Pét-Nat na bazie Sylvanera (60%) i Pinot Gris oraz kilkunastu innych szczepów alzackich, które stanowią w sumie ok. 10% kupażu. Niezwykła złożoność i głębia. Bierzcie i pijcie!
Rosso della Bandita to wino w zasadzie niespotykane. Głębokie, wytrawne, surowe i chłodne a przy tym żywe, pachnące fiołkami, zachwycająco owocowe i mineralne. W ustach buzujący owoc i jak na w sumie stojące w wadze średniej wino, świetna struktura. Musowanie delikatne, ale odświeżające. Wlewa się w usta z siłą wodospadu!
Przepyszne "vin de soif". Może, a w zasadze powinno towarzyszyć nam przez cały dzień. Cudowna cytrusowa aromatyczność i skutecznie pobudzająca smaki goryczka.
Missatge En Una Ampolla czyli "wiadomość w butelce" - nie od Stinga i The Police ale od uznanego już katalońskiego naturalisty. Do przeczytania ;)
Graupert w miejscowych dialekcie, to dzikość, nieokiełznanie. Wino, które rodzi się wolne wśród stad krów i które daje szansę na delektowanie się Zweigeltem w jego najdzikszej i najbardziej pikantnej formie.
Naturalne, pomarańczowe wino z Cornudella de Montsant, winifikowane w amforach. Trzy szczepy, park narodowy i 720 m n.p.m. Zachwycające.
Graupert to dzikość, nieokiełznanie. To właśnie w miejscowych dialekcie oznacza nazwa tego Grauburgundera (Pinot Gris). Kompletnie puszczona, dziko rosnąca winnica, która daje niezwykłą jakość owocu, zaś w winifikacji czystą, bezwstydną niemal nagość. Piękne i sycące w swej mineralnej materii wino, pachnące owocem grejpfruta i pełną kwiatów łąką.
Kolejna wersja bezkompromisowego Verdejo, produkowanego bez dodatków, bez filtracji. bardzo rzadkie tylko 650 butelek. Aha i krzewy pre-phylloxera!!
Friulano, Muszkat i Riesling z Kalifornii? Czemu nie! A jeśli jest to wersja pomarańczowa, do tego bez jakichkolwiek dodatków, to tym bardziej spróbujmy. Rut to w końcu, wnosząc ze starotestamentowego imienia, wierna towarzyszka, podobnie jak jej wino, zaś Tatto, to po prostu z włoskiego lekkość. Delikatne, amerykańskie wino?! My też byliśmy w szoku.
Wina naturalne bez klarowania lub filtracji z minimalnym dodatkiem siarki, jeśli uzna się to za konieczne. Produkcja jest mikroskopijna, ale wynik jest bardzo przekonujący. Amós Bañeres produkuje subtelne i eleganckie wina z wielką precyzją i złożonością, ale jednocześnie o ogromnej pijalności.
W ostatnich latach Amós dużo doradzał i podróżował na Wyspy Kanaryjskie, aby wspierać lokalne projekty. Podczas jednej ze swoich podróży znalazł winnicę, która go zachwyciła. Tutaj rodzi się Chaxiraxi Listán Blanco ( to lokalna nazwa palomino )
Chablis z nieco bardziej ciepłego rocznika będzie zwiastowało o bardziej owocowy profil, który da się poznać gotowanymi jabłkami i pigwą na podniebieniu. Organiczna uprawa od Francois de Nicolay
Slatnik Radikon to bogate i przekonujące wino pomarańczowe, które jest częścią linii produkowanej przez Sasa Radikona, syna legendarnego Stanko. 80% Chardonnay i 20% Tokai Fruliano. Naturalne, biodynamiczne i wegańskie
Cabernet Franc z bardzo starych winorośli, posadzonych w 1904 roku. Gleba zawierająca krzemienno wapienny piarg.
Carricante z nieszczepionych na amerykańskich podkładach krzewów, ze wschodniej Etny z Caselle, rosnące na wysokości 750 m n.p.m. Jeżeli nigdy nie próbowaliście prawdziwego Carricante, to jest znakomita okazja, tym bardzie, że wino zniewala swoją głębią.
Vau De Vey, niewielka, niezwykle stroma parcela, dające genialne Chardonnay denominowane jako Chablis 1er Creu. Zabójczo eleganckie, napięte i cudownie pachnące wino o kredowo-mineralnej podbudowie. Świetny rocznik!
Szafirowe Serce czyli Pinot Menieur leżakowane w dolium, terakotowych amforach w Avenay-Val-d'Or. Szafirowe kamienie (jeden wewnątrz amfory, drugi na niej) zapewniają więź między minerałem, wszechświatem i winoroślą. Energetyczny, głęboki i żywy szampan, prawdziwe dzieło sztuki. Niewielka produkcja (niecałe 1000 butelek).
Homonimiczne Cuvée 116, to połączenie czterech żywiołów w idealnej harmonii. Korelacja między brakiem siarki, a nazwą Cuvée 116: siarka jest pierwiastkiem o numerze 16 w układzie okresowym, zaś subtelna gra słów, owa homonimia w języku francuskim, to po prostu cent seize (czyli 116) i sans seize (bez 16 czyli owej siarki), tak więc owo przedziwne 116 oznacza po prostu 'bez siarki'. Autentyczne, wielowymiarowe i harmonijne Chardonnay.
Palmento Caselle to niewielka winnica (0,3 ha!) obsadzona w stu procentach szczepem Carricante, winorośl alberello bez podkładek (franco di piede), uprawiana zgodnie z fazami księżyca. Wino niemal metafizyczne, pełne głębi i niezwykłej naturalnej spontaniczności. Przy tak niewielkiej produkcji, spróbowanie go to konieczność!
Niewielka działka (0,2 ha!) w pobliżu krateru Etny obsadzona 100-letnimi krzewami Nerello Mascalese (80%), Nerello Capuccio oraz Grenache. Vinupetra VitiCentenarie czyli opus magnum dla win etneńskich. Głębokie i odurzające, jedwabiste i olśniewające wino, pełne wulkanicznej mineralności i morskiej, jońskiej słoności. Jedynie 1100 butelek!
Najbardziej ekskluzywne Verdejo z piwnic Ismaela Gozalo, współczesnego artysty winiarza. Winifikacja i starzenie przez 10 miesięcy w beczce z dębu burgundzkiego. Winnica sprzed filoksery z działki z oceną Grand Cru w rejonie El Carril.
