Trend polegający na podkreślaniu ekologiczności usług i produktów jest powszechny i obejmuje również wino, czego dowód stanowi wyodrębnienie nowej kategorii trunków określanych jako naturalne albo też domowe. Czym się one charakteryzują i odróżniają od pozostałych gatunków? Gdzie i jakimi sposobami są wytwarzane? Jakie kryteria muszą zostać spełnione, aby dany wyrób został przydzielony do tej grupy? Poniżej odpowiadamy na te i inne pytania związane z tematem.
W odróżnieniu od innych typów wino naturalne nie podlega żadnym określonym regulacjom. Należy także odróżnić je od wariantów ekologicznych czy biodynamicznych, które już są objęte ściśle wskazanymi zasadami. Jego definicja jest umowna, a nie oficjalna również dlatego, że nie istnieją zestandaryzowane certyfikaty pozwalające na atestowanie produktów. Praktyka pozostaje jednak taka, że do omawianej kategorii zalicza się trunki wytwarzane ze szczepów pochodzących z winnic znajdujących w niedalekiej odległości od punktu sprzedaży. W tym przypadku właśnie lokalność odgrywa ważną rolę, m.in. ze względu na chęć uproszczenia do maksimum procesów transportu i dystrybucji.
Innym nieoficjalnym kryterium stosowanym do definiowania wina naturalnego są wykorzystywane procedury wytwórcze. Przyjmuje się, że w tej grupie znajdują się wyłącznie trunki powstające w sposób nieinterwencyjny, w ramach spontanicznej fermentacji. Brakuje tu miejsca na zaawansowane procedury technologiczne i pełną automatyzację czynności – chodzi o to, żeby proces wytwarzania napoju z winogron był możliwie jak najbardziej organiczny.
Aspektem wyróżniającym wina naturalne jest często anonimowe pochodzenie. Są tworzone w niewielkich, lokalnych piwnicach, z daleka od nastawionych na masową produkcję, komercyjnych winnic prowadzonych przez rozbudowane przedsiębiorstwa. W tym przypadku docenia się charakterystykę szczepu i terroiru oraz kunszt konkretnego winiarza, który wkłada pasję i serce w wytworzenie swojego trunku. To on odpowiada za selekcję i pozyskiwanie winogron, które powinny być zbierane ręcznie lub pochodzić z upraw ekologicznych bądź biodynamicznych, a następnie nadzoruje produkcję.
Również sam proces wytwórczy jest maksymalnie uproszczony i pozbawiony wszelkiego rodzaju dodatków, które stosuje się powszechnie w masowym winiarstwie. Zgodnie z tymi zasadami, rezygnuje się z użycia:
Co istotne, pomimo braku tych składników w organicznym procesie fermentacji dochodzi do naturalnego wydzielania się zarówno siarczynów, jak i drożdży, co przekłada się na mętność napoju. Nieinterwencyjna produkcja sprawia, że powstające wino odzwierciedla specyfikę szczepu oraz warunki geologiczne i klimatyczne, w jakich dojrzewa. Przekrój charakterystyki trunków z tej kategorii jest więc szeroki i obejmuje zarówno warianty owocowe, jak i z przewagą kwasowości. Różnorodne jest również zabarwienie, które może być w zasadzie dowolne, począwszy od białego, poprzez różowe, skończywszy na czerwonym.
Co interesujące, naturalne wino zrodziło się na bazie sceptycznego podejścia do beczkowania. Co do zasady, miłośnicy organicznej produkcji starają się odchodzić od tej metody i sięgają po inne sposoby, np. fermentację w umieszczonych w glebie amforach z gliny (takie techniki stosuje się w Gruzji) czy nalewanie do butelki nie w pełni sfermentowanego soku (Francja), w efekcie czego powstaje lekko musujący napój o bliżej nieokreślonej charakterystyce, którą można poznać dopiero po otwarciu.
Wina naturalne stanowią prawdziwy fenomen ostatnich lat. Popyt na nie rośnie bardzo dynamicznie, w efekcie czego czerpać inspirację z tej metody wytwarzania trunku winnego zaczynają również duże przedsiębiorstwa, reklamując swoje wyroby jako organiczne czy domowe. To najlepszy sygnał pokazujący, że nurt produkcji zgodnej z założeniami entuzjastów naturalności staje się coraz bardziej powszechną praktyką, która rozprzestrzenia się w szybkim tempie.
Jest 80 produktów.
Al-muvedre to jednoodmianowe wino ze szczepu Monastrell, które reprezentuje czystego ducha Morza Śródziemnego, tę bardziej południową i świetlistą ekspresję, którą Telmo Rodriguez ukazuje w pełnej krasie.
Kalabryjskie Magliocco w wersji różowej, choć kolor jest tak niezwykły, że można je traktować jako lekką czerwień, z 15 i 60-letnich nasadzeń na wysokości 400-600 metrów n.p.m. Soczystość i ten niezwykły, po prostu śliczny kolor zachwycą każdego. My jesteśmy odurzeni.
Kalabryjskie Magliocco czyli szczep będący raczej częścią kupażów, tutaj w wersji solo i naturalnej, z 15-letnich nasadzeń na wysokości 400 metrów n.p.m. Napędzany owocem i taniną, wspaniały w kuchni. Minimalne siarkowanie, na niemal niezauważalnym poziomie.
Fenomenalny, kataloński róż na bazie szczepów Sumoll, Perellada i Xarel.lo. Mnóstwo energii, soczystego owocu i bezwstydnej przyjemności. Miłość od pierwszego wejrzenia!
Telmo Rodriguez szaleje w Toro. Ale to tylko pozór, bo choć wina z tej apelacji, są zwykle przesadnie zbudowane, tutaj mamy swego rodzaju delikatność. Delikatność w Toro!
Kiedy nadchodzi karnawał i zdecydujesz się zorganizować imprezę w gronie najbliższych przyjaciół, bawcie się dobrze, przy Pampaneo Eco Tempranillo. Idealne wino na wieczór pełen smaków i przyjemności!
Wino pétillant-naturel, bez wtórnej fermentacji, butelkowane jeszcze przed zakończeniem fermentacji pierwotnej, bez usuwania osadu drożdżowego.50% Chardonnay, 30% Welschriesling, 20% Sauvignon blanc ze Słoweńskiej Styrii, subregionu Haloze.
Zupełnie inna interpretacja Furminta, od tych do których przywykliśmy w Tokaju.
Jeśli mówimy o dorobku najmłodszych przedstawicieli winiarskiej rodziny Zavec, Patriku i Aleksanderze, to jest oczywiste, że musi w nim być także pomarańczowe, niefiltrowane wino. Godna uwagi kompozycja 50% Chardonnay, 40% Welschriesling, 10% Sauvignon blanc.
Niezwykły, kataloński pet-nat z lokalnej odmiany Montònega (wariant Parellady) z 50-letnich krzewów. Świeże i intensywnie musujące wino pachnące rozmarynem z cudowną mineralnością. Rewelacja!
Modny, kataloński szczep w naturalnym wydaniu czyli mineralno-słone i niesiarkowane Xarel.lo z Costers del Montmell w Penedès. Będziecie oczarowani!
Old schoolowa czerwień Garcii z najwyżej położonych winnic Europy, między 1280 a 1340 m n.p.m. Sporo się dzieje, a to podstawowe wino!
Gaba do Xil to cudowna ekspresja winogron Mencía, śródlądowych i z wpływami atlantyckimi. Wino zawsze świeże i wyraziste, wybrane winogrona pochodzą z najbardziej wschodnich gmin DO, takich jak Santa Cruz, Las Ermitas, a przede wszystkim Larouco. Uwaga: vin de soif!
Dobre wino na co dzień. Corriente to hołd nieoficjalnej i tradycyjnej klasyfikacji win stosowanej w regionie Rioja Alavesa na początku XX wieku: „Corriente” to zwykłe, codzienne wina, proste i przystępne, które reprezentują region, jego kulturę i oczywiście tradycję winiarską.
Naturalne, emiliańskie Lambrusco o uroczej nazwie Scaramúsc, nawiązującej do postaci komicznej z Commedia dell’Arte, przedstawiającej pochodzącego z Neapolu żołnierza-samochwałę. A tu jest się czym przechwalać, bo to pełne owocu, soczyste i oczywiście musujące wino stworzone z gron Lambrusco Grasparossa (ciemny kolor i garbniki), Lambrusco di Sorbara (lekkość i elegancja) i Lambrusco Salamino (słodycz). Niskie zbiory, niewielka produkcja (3800 butelek) i porywająca jakość. Pijcie z przyjaciółmi!
Zachwycający Balaton, głównie na bazie Olaszrizlinga z dziesięcioprocentowymi dodatkami w postaci Tramini i Sauvignon Blanc, dojrzewający częściowo w amforach i minimalnie siarkowany przed butelkowaniem (10 mg/l). Piękne wino o niezwykłej głębi.
Prana, to Rioja pełna świeżości i finezji. W smaku uwodzi owocem i korzennymi nutami. Prawdziwa przyjemność dzielić się nią i cieszyć się z przyjaciółmi przy wędlinach (iberyjskich lub nie) i różnych tapas. Doskonała cena!
Jak mawiał klasyk, jedna butelka to za mało, zaś dwie to odrobinę za dużo, więc litr jest wprost idealny, tym bardziej w wersji naturalnej. Do tego owocowo-pikantny szczep Magliocco czyli nie panikuj, to tylko Kalabria! Przyjaciele będą wniebowzięci, tym bardziej, że to wino to hołd dla "Autostopem przez galaktykę".
Blaufränkisch (65%) i Syrah, rocznik 2019 czyli zdecydowanie najwspanialszy rok (wraz z 2017) dekady na Spitzerbergu. Imponujące i uwodzicielskie wino, pełne finezji i kuszącej kulinarnie kwasowości.
Prezentujemy znakomite Blanc de Blancs z Penedes, w którym ciekawostką jest użycie, oprócz tradycyjnych odmian (Xarel-lo 50%, Macabeu 30% i Parellada 15%) dodatku Malvasia de Sitges 5%. To skomplikowana w uprawie odmiana, która prawie zaniknęła, ale jest klejnotem w produkcji wina, ponieważ ma bardzo wysoką naturalną kwasowość, zatem działa jako naturalny środek zakwaszający, daje też intensywny piękny aromat.
Elegancki róż stworzony z Blaufränkischa, Cabernet Franca i Zweigelta. Przy wykwintnym stole czuje się równie dobrze, jak przy grillu na tarasie. My jesteśmy oczarowani!
Zachwycające, różowe Lambo z gron Lambrusco di Sorbara czyli Spoma?, w emilijskim dialekcie Czy będzie musować?, zabawnie nawiązujące do czasów dziadka Marco, kiedy to wina czasami musowały, a czasami pozostawały spokojne. Musiak, który jest do tego stopnia pijalny i soczysty, że polecamy w dużych ilościach, na piknik, i koniecznie z przyjaciółmi. Niewielka produkcja, zaledwie 3600 butelek, i jedynie 70 kwintali z hektara. Arcy-piękne wino!
Niezwykły "musiak" wagi lekkopółśredniej od Marco Lanzotti'ego, który za punkt honoru stawia sobie ochronę rzadkich szczepów jak Pignoletto i Trebbiano Modenese, które tworzą to odlotowo urodziwe wino. Bierzcie i pijcie, bo produkcja to jedynie 3160 butelek!
W małej wiosce, Lanciego de Álava, Telmo Rodriguez tworzy jedną z najlepszych win z La Rioja w historii. Stosunek jakość/cena niezrównany.
Mały klejnot, który sprawił, że l'Acino porzuciło na chwilę zasadę produkcji wina wyłącznie z lokalnych odmian winorośli. Niewielka, ledwie pół akrowa winnica porośnięta odmianą Pinot Blanc, na wysokości 600 metrów nad poziomem morza. Zamknij oczy i spróbuj, to nadal Kalabria!
Biodynamiczna czerwień Zero S została wyprodukowana bez dodatku siarki, zaś zawartość histaminy plasuje się poniżej granicy wykrywalności (<0,25 mg/l). Alergicy i osoby z nietolerancją histaminy mogą teraz odetchnąć z ulgą i cieszyć się tym przesmacznym winem!
3BBOLLE to szacunek dla ziemi i dla owoców winorośli, co sprawia, że to musujące i pełne życia wino staje się nektarem dla duszy! Mętny i słoneczny Pet-Nat, który jest zarówno świeży, jak i wybuchowy w smaku.
Alessandrino to ekscytujące naturalne wino w przystępnej cenie. Zawierające 80% Barbery, uzupełnione zdrową dawką Dolcetto i odrobiną Croatiny. Rezultatem jest energetyczne, świeże i soczyste wino, które w nosie ukazuje dojrzałe wiśnie i nieco dymnych aromatów. Podniebienie jest soczyste, pełne owoców z nutami dymu i dziczyzny z cierpkim finiszem.
Grona Blaufränkischa pochodzące z dwudziestu oddzielnych działek, które znajdują się na południowym zboczu Spitzerbergu, w winnicach Spitzer, Roterd, Panhölzer, Holzweingärten i Kranzen. Wiek winorośli od piętnastu do trzydziestu pięciu lat, gdzie te starsze są odpowiedzialne za Seide (jedwab), a młodsze zapewniają Samt (aksamit). Jak mówi Dorli Muhr "to, co je wszystkie łączy, to precyzyjna ekspresja wapiennej gleby, wyrafinowane aromaty jagód i orzeźwiająca, strukturalna kwasowość". Czyste, niczym niezmącone piękno.
Winorośl posadzona na działce 'Rambla del Peligrés', aby pokazać nam najbardziej śródziemnomorską twarz Garnachy. Pycha!
Zadziwiające i zachwycające wino na bazie antycznego szczepu Carica l’Asino, Favority, Sauvignon Blanc i Cortese. Historia tego wina jest bardzo szczególna i zaczyna się w 2005 roku, kiedy gospodarstwo kupiło stajnię otoczoną winnicami, w regionie zwanym Valle Asinari (Dolina osłów). Poprosiliśmy poprzedniego właściciela, sympatyczną panią urodzoną w1922 roku, że zaspokoiła naszą ciekawość, dotyczącą nazwy. Okazało się, że jej mąż dowiedział się o tej pradawnej odmianie - Carica l'Asino (Załaduj osła) - za pośrednictwem przyjaciół z Acqui Terme w Ligurii i postanowili uprawiać ją na swojej ziemi, skoro była ona częścią Doliny Osłów. Carica l’Asino w tym regionie w połączeniu z pasją właścicielki, Bruny Ferro, do osłów dały początek temu winu.
Piękne, różowe wino musujące ze starych krzewów Xarel·lo, Parellada i Macabeo oraz odrobiny Monastrell, który pochodzi z zachodniej części wzgórza Serral i prócz koloru, zapewnia złożoność bez utraty świeżości. Bardzo niskie zbiory i produkcja z powodu ulewnych deszczy, jednak - jak mówi Pepe Raventós - Mimo to w 2020 roku zrobimy mało, ale doskonałe wino. Rzadkość tego rocznika i dobra jakość może sprawić, że stanie się on najbardziej poszukiwanym rocznikiem!
Pomarańczowe niskointerwencyjne wino — zamknięte w butelce słońce znad Balatonu. Kristinus to położone na południowo-zachodnim brzegu Balatonu, gospodarstwo winiarskie, które uzyskało certyfikat Demeter we wrześniu 2022 roku. Promuje bioróżnorodność, co przyczynia się do wysokiej jakości zbiorów.
Jaén Negro, autochtoniczny szczep Granady, 100-letnie winnice (niektóre krzewy nawet 130-letnie) i tylko 470 butelek rocznie! Tego wina trzeba spróbować.
Agadé (Agostino i Adele), czyli Rosato z gron Sangiovese wyselekcjonowanych i zebranych w winnicy Montegonzi. Świeży, owocowy i czysty sok z przyjemną lekką słodyczą. Bardzo oryginalne i niezwykle smaczne wino.
Kékfrankos to nie tylko odmiana w regionie - to kwestia kulturowa. To tożsamość i tradycja, bez których nie możemy się obejść. Starannie zbierane winogrona pochodzą z winnicy Vári i aby zachować smak owoców i ich przyprawowy, świeży charakter, do leżakowania zostały użyte duże używane beczki.
